Regelmatig hoor ik ‘Wat een vlinders heb jij in je tuin!’ Dat klopt, maar het is niet altijd zo geweest. Toen wij hier net woonden hadden we helemaal niet zo veel vlinders in de tuin. Ja, ‘koolwitjes’ en af en toe een kleine vos. Maar daar hield het dan wel op. Omdat wij ze zo graag zien én fotograferen, besloten we om onze tuin vlindervriendelijk(er) te maken. Uiteraard speelde ook mee dat het slecht gaat met veel Nederlandse vlinders (en er nog maar weinig bloemen in de stedelijke omgeving te vinden zijn).

Allereerst nectarplanten

Distelvlinder op ijzerhard
Distelvlinder op ijzerhard

Tja, hoe pak je dat aan? Een tuin van nog geen 80 m², waarvan 50% verhard, geen gras en ook nog eens op het noordwesten. Niet het meest ideale startpunt. De tuin bevatte al wel veel wintergroene struiken (glansmispel, taxus, buxus, viburnum, scheefkelk), een prunus en een tuinbrede haag van klimop op een muur. Wat ik miste waren bloemen. Veel bloemen! We zijn dus maar gewoon begonnen met nectarplanten in de borders te zetten. Hierbij keken we naar bloeitijd en standplaats. De volgende planten hebben we in dat eerste jaar aangeschaft: vlinderstruik, steenraket, korenbloem, hemelsleutel, koninginnenkruid, maagdenpalm, kogeldistel, damastbloem, herfstaster, spoorbloem, dropplant, duifkruid, lavendel, rode zonnehoed, rode kamperfoelie, ijzerhard en kattenkruid.

Meteen raak!

Het resultaat is verbluffend. Al snel verschijnen de eerste vlinders. En al in dat eerste jaar zien we veel meer vlinders én soorten dan daarvoor: atalanta, distelvlinder, gehakkelde aurelia, boomblauwtje, citroenvlinder, ‘koolwitjes’, kleine vos, landkaartje, bruin zandoogje, koevinkje, dagpauwoog, kleine vuurvlinder, zwartsprietdikkopje, bont zandoogje en ook de dagactieve nachtvlinders: muntvlinder, glasvleugelpijlstaart en kolibrievlinder. Tot onze grote verrassing zien we ook al ei-afzet: van een klein koolwitje op damastbloem en van een boomblauwtje op klimop.

Groenten en kruiden

In het jaar erop starten we een moestuintje. We willen een aantal groenten (sla, rucola, prei, spinazie, andijvie, komkommer, tomaat, paprika, ui, knoflook) en kruiden (basilicum, bieslook, venkel, tijm) zelf biologisch gaan kweken. Ook planten we (biologische) kool, speciaal voor de ‘koolwitjes’. En zetten we aardbeien en munt in potten en zaaien (wilde) marjolein in de tuin. We schaffen een vierkante meter moestuinbak aan en maken een plantentafel, waar we alle potten op kunnen zetten. Zo hebben we op een vrij eenvoudige manier het verharde deel van onze tuin tóch nuttig gemaakt.

Vlindereitjes en rupsen

Eitjes koolwitje op kool
Eitjes koolwitje op kool

Ook nu zien we weer veel vlinders in onze tuin. Ei-afzet zien we dit jaar nóg meer als vorig jaar: boomblauwtje op vlinderstruik en klimop en klein en groot koolwitje op kool. Ik word er helemaal blij van! Gewoon in onze eigen tuin zóveel eitjes afgezet. Daarna al die etende rupsen, die allemaal weer vlinders worden (nou ja, niet allemaal, maar wel veel 😉 ). We besluiten dat we meer voor ‘onze’ vlinders willen doen en gaan volgend jaar meer waardplanten in onze tuin zetten.

Ook waardplanten, voor de voortplanting

We besluiten het voorjaar erop met grote brandnetel en vuilboom (waardplant van o.a. citroenvlinder) te starten. Grote brandnetel is namelijk waardplant van veel vlinders, o.a. dagpauwoog, kleine vos, landkaartje, distelvlinder, atalanta en gehakkelde aurelia. Uiteraard hebben we ook weer koolplantjes neergezet voor de ‘koolwitjes’.

Het werkt!

Citroenvlinder zet ei af op vuilboom
Citroenvlinder zet ei af op vuilboom

Al in mei is het raak! Een citroenvlinder heeft haar eitjes op de vuilboom (niet eens groter dan een paastak 😉 ) afgezet!! Korte tijd later zien we dat het ook bij de brandnetel raak is geweest: een prachtige rups van de gehakkelde aurelia ligt heerlijk op een blad te zonnen. Ik kijk of er nog meer op zitten: uiteindelijk tel ik maar liefst 7 rupsen!! En begin juli zet ook een atalanta haar eitjes af op de brandnetel. Wow!! In de maanden erna kunnen we het hele proces, van ei tot vlinder, volgen. Wat is dat uniek! Niet alleen zien we veel ei-afzet. Het aantal vlinders en soorten neemt ook toe. Zo zien we de keizersmantel, de eikenpage, het scheefbloemwitje en de sint-jansvlinder (dagactieve nachtvlinder) in onze tuin! Ik ga uit mijn dak!! Dit smaakt zó naar meer!!

Te gek!

Ook in het afgelopen jaar hebben we weer nieuwe planten aangeschaft: veldsalie, beemdkroon, meisjesogen, muskuskaasjeskruid (waardplant distelvlinder), gewone rolklaver (waardplant icarusblauwtje), look-zonder-look (waardplant oranjetipje, klein geaderd witje) en wilde kamperfoelie (waardplant kleine ijsvogelvlinder). En….. voor het eerst zijn er oranjetipjes in onze tuin! Ze zetten zelfs massaal eitjes af (op pinksterbloem, look-zonder-look en damastbloem)! Wat geweldig!! Ook muntvlinder, scheefbloemwitje en klein geaderd witje zetten voor het eerst eitjes af in onze tuin! En voor het eerst zien we de koninginnenpage, het icarusblauwtje, het hooibeestje, het groot dikkopje en de kleine ijsvogelvlinder in onze tuin. Maak me gek!!

In het afgelopen jaar hebben we trouwens nóg meer verharding van onze tuin ingeruild voor iets nuttigs, namelijk een vijver! Speciaal voor libellen (dus zonder vissen). In het water staan dotterbloem, watermunt, echte koekoeksbloem, gele lis, grote kattenstaart en echte valeriaan. Ook fijn voor vlinders 😉

Bezorgd

Rups sint-jacobsvlinder op jacobskruiskruid
Rups sint-jacobsvlinder op jacobskruiskruid

Helaas zien we in natuurgebieden, bermen, slootkanten, gemeentetuinen etc. dat er veel en rigoureus gemaaid wordt (terwijl er andere oplossingen zijn). Zo hebben we gezien dat een hele populatie sint-jansvlinders is gedood (de jaren erop niet weer gezien), pinksterbloemen met eitjes van het oranjetipje er nog op en ook jacobskruiskruid met rupsen van de sint-jacobsvlinder erop weggemaaid zijn. In het afgelopen jaar hebben wij dus actie genomen en hebben we deze waardplanten in onze tuin gezet. We hebben eitjes/rupsen opgehaald van de plekken waarvan we weten dat ze gemaaid zouden worden en hebben de eitjes/rupsen (succesvol) in onze tuin laten opgroeien.

Een nieuw jaar, nieuwe kansen

Voor komend ‘vlinderseizoen’ zijn we al druk in de weer geweest: we hebben braam en wilg (vroege nectarbron), geel walstro (waardplant kolibrievlinder), kleine tijm (nectarbron) en winterheide (vroege nectarbron) aangeschaft. In de afgelopen 4 jaar hebben we met relatief weinig middelen veel kunnen doen voor onze vlinders (op kleine schaal). We zijn steeds meer vlinders, maar ook steeds meer soorten in onze tuin gaan zien. Ook is er steeds meer ei-afzet op de waardplanten die we neerzetten. Ik ben heel benieuwd welke vlinders we dit jaar in onze tuin mogen begroeten. Ze zijn méér dan welkom!!